اصول اساسی بازخوردتوصیفی- كيفي
بازخوردتوصیفی- كيفي به معناي مشارکت دانشآموز در فراهم آوردن اطلاعات حاصل از خود سنجی و خود نظمدهی های دروني در بارة ميزان فاصلة بين عملكرد تحصیلی خود با معيارها و شاخصهاي از پیش تعیین شده و برگشت دادن آنها در تجربههای قبلی به منظور سازش با تقاضاهاو نیاز های آموزشی معلم. بهتر است معلم بازخوردتوصیفی- كيفي را براساس اصول یازده گا نه ای که در جدول زیرآمده است ارایه دهد
|
راهبردها میتواند با توجه به ابعاد زیر متفاوت باشد |
سطوح راهبردها |
رهنمودهای ویژه برای راهبردها |
|
زمان |
1- چه وقت ارائه شود 2- چند وقت یک بار ارایه شود
|
1- بازخوردهای مربوط به دانش و یا واقعیت (صحیح یا غلط بودن پاسخها) را بلافاصله ارایه دهید. 2- بازخوردهای مربوط به اثربخشی روشهای به کار رفته برای انجام تکالیف میتواند کمی با تاخیر ارایه شود. 3- بازخوردهایمربوط به تفاوتهای فردی هر دانشآموز را بلافاصله به صورت خصوصی ارائه دهید. |
|
مقدار |
1- چه مقدار نکات در بازخورد گنجانده شود. 2- هریک از نکات چه مقدار توضیح داده شود.
|
1- مهمترین نکات را انتخاب و در بازخورد ارایه دهید. 2- در بازخورد به نکاتی اشاره کنید که با هدفهاییادگیری مرتبط است. 3- در مقدار بازخورد سطح توانایی و تحولهر دانشآموز را در نظر بگیرید. |
|
انواع |
- شفاهی - کتبی - دیداری – نمایشی
|
1- در ارتباط با انتخاب بهترین روش بازخورد از خود سؤالاتی چون: آیا عبارتها باید در سر میز دانشآموز ارائه شود؟ آیا در حین کنفرانس ارایه شود؟ بپرسید. 2- درحد امکان از بازخورد شفاهی که تعاملات معلم و دانشآموز را افزایش میدهد بیشتر استفاده کنید. 3- از بازخورد کتبی وقتی که تکالیف نوشتاری و ماندگار است استفاده کنید 4- به هنگام ارایه مثال برای تکالیف از بازخوردهای دیداری – نمایشی استفاده کنید. |
|
مخاطبان |
1- فردی 2- گروهییا کلاسی
|
1- تا آنجا که امکان دارد از بازخوردهای فردی بیشتر استفاده کنید.بازخوردهای فردی به دانشآموز این پیام را منتقل میکند که «معلم بهیادگیری من ارزش قائل است». 2- از بازخوردهای گروهی زمانی استفاده کنید که کل کلاس در یادگیری نیاز به بازخورد دارد ویا قصد دارید برای کل کلاس درس را مجدد بازگو کنید. |
|
محتوای بازخورد میتواند با توجه به موارد زیر متفاوت باشد. |
سطوح |
رهنمودهای کلی |
|
کانون تمرکز بازخورد |
- تمرکز بر تکلیف - تمرکز بر فرایند اجراییک تکلیف - تمرکز بر خود نظم دهییا خودسنجی دانشآموز - تمرکز بر شخصیت دانشآموز |
1- در حد امکان از بازخوردهای معطوف به تکلیف و فرایند انجام آن بهطور همزمان کنید. 2- از عبارت خود نظم دهی برای پرورش خودکارآمدی استفاده کنید. 3-از عبارتهای معطوف به شخصیت دانشآموزان جداً پرهیز کنید.
|
|
ویژه بودن بازخورد |
1-کلی نبودن بازخورد 2- مبهم نبودن بازخورد |
1- محتوای بازخورد را طوری ویژه و محدودکنید که دانشآموز از آنچه انجام داده به صورت دقیق و نه کلی آگاه شود. 2- خطاها را دقیق مشخص کنید اما به او نیز فرصت دهید تا برخی از آنها را خود کشف کند.
|
|
معیارهای مقایسه در بازخورد |
- ملاک های از پیش تعیین شده برای تکلیف (مقایسههای ملاکی) 2- مقایسه با دیگر دانشآموزان (مقایسه های هنجاری) 3- مقایسه دانشآموز باعملکرد گذشته او (مقایسهی خود مرجعی)
|
1- از بازخوردهای ملاکی (ملاکهای از پیش تعیین شده) برای دادن اطلاعات در مورد تکلیف استفاده کنید. 2- در صورت ضرورت از بازخوردهای هنجاری برای اطلاع رسانی در مورد کوششها و نه توانایی استفاده کنید. 3- از بازخوردهای خود مرجعی (عملکرد گذشتهی دانشآموز) زمانی استفاده کنید که دانشآموز خود رادر انجام تکالیف ناموفق و ناکار آمد تلقی میکند
|
|
وظیفه و کارکرد بازخورد |
1- توصیفی 2- قضاوتی
|
1- عملکرد تکالیف را آنچنان که هست به صورت روشن، منطقی و منسجم توصیف کنید و رهنمودهایی برای پيشرفت بعدی ارایه دهید. 2- از عباراتی که دانشآموز را ارزشیابی میکنند استفاده نکنید (چون:خوب بودی، آفرین، تلاش نکردی، کارت عالی بود و ...) |
|
لحن ارایه در بازخورد |
- مثبت - منفی
|
1- در بازخورد از عبارتهایی استفاده کنید که آنچه که خوب انجام شده است را توصیف کند. 2- در صورت ضرورت به هنگام استفاده از عبار تهای منفی و انتقادی بازخورد را با پیشنهادهای مثبت اصلاحی همراه کنید. |
سلیس بودن بازخورد |
قابل درک بودن پیام |
1- در بازخورد از مفاهیم و واژههایی استفاده کنیم که دانشآموز آنها را میفهمد. 2- مقدار و محتوای بازخورد را با سطح تحول و توانایی دانشآموز مناسب کنیم. |