عشق به خواندن ضرورت انکار ناپذیر

برای نیل به این هدف، ضرورت دارد مدرسه به کودکان بیاموزد، چگونه اطلاعات را ارزیابی و ترکیب کنند. در ضمن، چگونگی این مهارت ها باید به نحوی در کتاب ها و یا سی دی های آموزشی گنجانده شود. در واقع، مدرسه ها باید بودجه ای برای این امر اختصاص دهند و در این زمینه از وقت معلمان و شاگردان خود به نحو احسن استفاده کنند.

مایکل تونل و جیمز جاکوبز در یک بررسی پژوهشی گزارش می دهند: برنامه ی روزانه ی خواندن کتاب های لذت بخش، راه حل بسیار مناسبی برای بالابردن رشد سواد در کودکان است.

برای ایجاد علاقه درکودکان نسبت به مطالعه و خواندن، راه های گوناگونی را می توان در پیش گرفت. می توان از آن ها خواست داستانی بنویسند، آن را تصویر گری کنند و برای همه بلند بخوانند. بچه ها از این که خود کتابی را خلق کنند لذت می برند. می توان آن ها را به دیدن نمایشگاه های کتاب و یا کتاب خانه های معتبر و مجهز کودکان برد و یا ترتیب ملاقات آنان را با نویسندگان کتاب های کودک فراهم کرد.

لزوم آمادگی معلمان برای بلند خوانی

بزرگسال یا آموزگاری که کتاب را برای کودک می خواند، موقعیت و مسئولیتی را برای سهیم شدن در یک تجربه ی عالی با کودکان می پذیرد. کودک برای اولین بار پس از خواندن یک کتاب، با ساختار رو به رو می شود و به این نکته پی می برد که آغاز و پایان چیست.

گاهی ممکن است که فکر کنیم داستان های کودکان و  یا کتاب های مربوط به کودکان، به قدری ساده هستند که نیاز نیست پیش از جلسه ی بلند خوانی آن ها را مطالعه و انتخاب کرد؛ ولی انجام این کار از پیش آمدن وضعیت های نامطلوب هنگام بلند خوانی پیشگیری (مثل تلفظ نادرست برخی از واژه های یا گزینش نامناسب کتاب) می کند.

معلم برای بهبود کار خود می تواند صدایش را ضبط کند و پس از گوش دادن به آن، معایب بلند خوانی خود را اصلاح نماید. در ضمن، باید از قبل بداند که برای شروع خواندن چه می خواهد بگوید (تعیین هدف) و پس از خواندن، می خواهد چه بحث یا فعالیتی در کلاس داشته باشد. (ارزشیابی).

انتخاب کتاب، یک اصل مهم

هنگام گزینش کتاب برای بلند خوانی، باید به سبک نگارش و نیز به تصویرهای کتاب توجه کرد. همان گونه که بلند خوانی متن برای کودک لذت بخش است، تصویرهای آمیخته با متن نیز لذت بخش است و موجبات رشد قدرت درک و فهم و حس زیبا شناختی او را فراهم می آورد . هیزل راکمن (1989) می نویسد: برای کودکان باید از کتاب هایی استفاده کدر که در موقعیت ها و زمان های متفاوت شکل گرفته باشند، زیرا محدود شدن به مطالعه ی آثار یکنواخت و هم سو، کودکان را از تجربه های گوناگون و پرکشش جهان محروم می سازد.

سن، دوره های توجه و توانایی خواندن کودکان، در گزینش کتاب برای بلند خوانی اهمیت دارد. کتاب های منتخب باید مهارت های خواندن را در آنان تقویت کنند. کودکان در سنین پایین نسبت به داستان های کوتاه بهتر واکنش نشان می دهند، اما با ورود به دوره ی پیش دبستانی و سال اول ابتدایی، از کتاب های تصویری با داستان های بلندتر لذت می برند.

برای دانش آموزان پایه ی دوم، گیرایی و جذاب بودن داستان نیز اهمیت دارد. زمانی که کودک به پایه ی سوم می رسد، آمادگی گوش فرا دادن به یک فصل از یک کتاب را به دست می آورد؛ البته نباید بین خواندن برای آن ها وقفه ای ایجاد شود.

دانش آموزان پایه های چهارم و پنجم بیشتر به کتاب هایی که منطبق بر واقعیت و واقع گرا باشند، روی می آورند.

بسیاری از کودکان در سال های پایان دوره ی ابتدایی برای دستیابی به واقعیت ها، به خواندن کتاب های اطلاعاتی یا علمی و مستند روی می آورند.

برای پیشرفت سواد خواندن کودکان دوره ی ابتدایی، کتاب یا فهرستی باید تهیه شود که در آن، کتاب های مناسب برای بلند خوانی آنان معرفی شده باشد و به دست اولیای مدرسه و نیز والدین دانش آموزان برسد. از این فهرست می توان هم در خانه و هم در مدرسه برای آموزش خواندن و فعالیت های گفتاری و زبانی بهره گرفت و زبان شفاهی کودک را تقویت کرد.

رشد و تکنولوژی آموزشی

مرکز یادگیری سایت تبیان - گرد آوری: شکوفه باصری